लाभांश र पुस्तक बन्द, सरल भाषामा
लाभांश भनेको कम्पनीको नाफाबाट शेयरधनीलाई दिइने हिस्सा हो — नगद, बोनस शेयर वा दुवै। नेपालमा लाभांशको प्रतिशत बजार मूल्यमा होइन, अङ्कित मूल्य (प्राय: रु १००) मा गनिन्छ, र 5% कर कट्टा हुन्छ।
लाभांश प्रतिशत अङ्कित मूल्यमा हुन्छ
रु १०० अङ्कित मूल्यको शेयरमा "१०% नगद लाभांश" भनेको बजार मूल्य जति भए पनि प्रति शेयर रु १०।
| घोषणा | तपाईंसँग १०० शेयर (अङ्कित मूल्य रु १००) | करपछि |
|---|---|---|
| १०% नगद लाभांश | रु १,००० नगद | रु 950 (5% करपछि) |
| २०% बोनस शेयर | २० नयाँ शेयर | कर 5% × रु २,००० अङ्कित मूल्य = रु 100 |
| २०% बोनस + १.०५२६% नगद | २० शेयर + रु १०५.२६ | बोनसको रु १०० कर र नगदमै लाग्ने ५% कर ठ्याक्कै पुग्छ |
त्यसैले धेरै कम्पनीले बोनससँगै सानो नगद लाभांश घोषणा गर्छन् — त्यो बोनसको कर तिर्नका लागि हो।
पुस्तक बन्द (बुक क्लोज) भनेको के हो?
पुस्तक बन्द भनेको लाभांश, बोनस वा हकप्रद कसले पाउने भनेर कम्पनीले शेयरधनी दर्ता किताब रोक्ने मिति हो। पुस्तक बन्द मितिअघि शेयर तपाईंको डिम्याटमा राफसाफ भइसकेको छ भने तपाईं सूचीमा पर्नुहुन्छ।
पुस्तक बन्दपछि तुरुन्तै बेचे पनि तपाईंको हक जाँदैन — योग्यता पुस्तक बन्द मितिमै तय हुन्छ।
घोषणादेखि खातासम्म
- सञ्चालक समितिले लाभांश (नगद र/वा बोनस) प्रस्ताव गर्छ।
- साधारण सभाले पारित गर्छ (बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई त्यसअघि नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वीकृति चाहिन्छ)।
- कम्पनीले पुस्तक बन्द मिति घोषणा गर्छ।
- नगद डिम्याटसँग जोडिएको बैंक खातामा आउँछ; बोनस शेयर डिम्याटमा जम्मा भई पछि सूचीकृत हुन्छ।
- पुस्तक बन्दपछि NEPSE ले बोनस/हकप्रदका लागि बजार मूल्य समायोजन गर्छ — बोनस क्याल्कुलेटर प्रयोग गर्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
लाभांश प्रतिशत बजार मूल्यमा हुन्छ?
हुँदैन। अङ्कित मूल्यमा — प्राय: प्रति शेयर रु १००। १५% नगद लाभांश = प्रति शेयर रु १५।
लाभांशमा कति कर लाग्छ?
व्यक्तिगत शेयरधनीको नगद लाभांश र बोनस शेयर (अङ्कित मूल्यमा) मा 5% कर कट्टा हुन्छ।
पुस्तक बन्द भनेको के हो?
लाभांश, बोनस वा हकप्रद पाउने शेयरधनीको दर्ता कम्पनीले तय गर्ने मिति। त्यसअघि तपाईंको खरिद डिम्याटमा राफसाफ भइसक्नुपर्छ।
नगद लाभांश कहाँ आउँछ?
डिम्याट खातासँग जोडिएको बैंक खातामा। खाता सक्रिय राख्नुहोस् र विवरण DP मा अद्यावधिक गर्नुहोस्।
स्रोतहरू
यस पृष्ठका तथ्यहरू अन्तिम पटक 6 अक्टोबर 2026 मा जाँचिएका।
- Sector-wise dividend distribution: companies pay cash dividend for tax on bonus shares — ShareSansar
- Know about bonus & right share calculation after adjustment — ShareSansar
- T+2 to be implemented from today — what changes in the settlement process — Merolagani
- CDS and Clearing Ltd. — notices & circulars — CDSC
यो सिकाइका लागि सामान्य जानकारी मात्र हो — लगानी, कर वा कानुनी सल्लाह होइन, न त कुनै शेयर किन्ने/बेच्ने सिफारिस। नियम र शुल्क बदलिन सक्छन्: NEPSE, SEBON, CDSC, आन्तरिक राजस्व विभाग र तपाईंको ब्रोकर/DP को पछिल्लो सूचना नै अन्तिम हो।
थप पढ्नुहोस्
पहिले StockYatra मा अभ्यास गर्नुहोस् (नि:शुल्क, भर्चुअल कोइन)
वास्तविक पैसा लगाउनुअघि अर्डर, शुल्क र मूल्यको उतारचढाव कस्तो हुन्छ बुझ्नुहोस् — १०,००० भर्चुअल कोइनले NEPSE का वास्तविक कम्पनीहरूमा अभ्यास गर्नुहोस्। डिम्याट, KYC वा जोखिम केही चाहिँदैन।
एप लिनुहोस् → पेपर ट्रेडिङ के हो?